Το αγόρι στον καθρέφτη

Παρατηρώ με ενδιαφέρον τη διαμεσολαβημένη θλίψη σχετικά με το θάνατο του Μάικλ Τζάκσον: τα μέσα (Παλιά και Νέα) αναμεταδίδουν και μεγενθύνουν τη θλίψη και τη συντριβή για το θάνατο ενός Συμβόλου. Φυσικά δεν είναι τυχαίο ότι ανάλογες αναπαραστάσεις θλίψης και συντριβής ζήσαμε όταν πέθανε η Νταϊάνα το 1997 – η σύγκριση των μεγεθών δεν είναι τυχαία: και τα δύο αυτά σύμβολα (η Νηπιαγωγός που έφτασε στην Κορυφή και το παιδί-θαύμα στο πρόσωπο του οποίου ο αγώνας για τα κοινωνικά δικαιώματα μεταλλάχθηκε σε κάτι άλλο, υπερέβη κάθε φυλετικό διαχωρισμό και έγινε μια Παράσταση κάτω από τη Ντίσκομπάλα) γιγαντώθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 80 και πάνω σε αυτά τα πρόσωπα (αλλά όχι μόνο σε αυτά) κωδικοποιήθηκε (και πέρασε στη σφαίρα της μυθολογίας) η εποχή του Νεοφιλελευθερισμού τον οποίο εισήγαγε στο δυτικό modus operandi η δεκαετία των 80. Γι’αυτό το λόγο είναι δύσκολο να μην κάνουμε τον παραλληλισμό της ιστορικής στιγμής κατά τη διάρκεια της οποίας πέθανε ο Τζάκσον: η τρέχουσα οικονομική ύφεση η οποία βούλιαξε το δυτικό οικονομικό μοντέλο όπως αυτό ήταν σε εφαρμογή εδώ και 3 δεκαετίες σχεδόν μοιάζει σχεδόν να σφραγίζεται από και να αντικατοπτρίζεται στον θάνατο του Τζάκσον.

Το πιο ενδιαφέρον σημείο αναφορικά με το θάνατο του Τζάκσον είναι η αυθαίρετη διάγνωση μιας παθολογίας/πληγής (δύσκολα παιδικά χρόνια, δεσποτικός Πατέρας, Απόδραση στο Σύνδρομο Πίτερ Παν στην ενήλικη ζωή του) και πως αυτή η διάγνωση από εκατοντάδες ειδικούς (…) περίπου αυτόματα συνεπάγεται και την αγιοποίηση του μακαρίτη. Η είδηση του θανάτου του Μάικλ Τζάκσον μπορεί να έπεσε σαν κεραυνός εν αιθρία και να αναστάτωσε τα μίντια του πλανήτη αλλά τα ίδια τα ΜΜΕ είχαν επιχειρήσει να θάψουν με διάφορους τρόπους τον λεγόμενο Βασιλιά της Ποπ.


Ο Τζάκσον είναι ίσως ο πρώτος σταρ ο οποίος πραγματικά μεγάλωσε μέσα στα Μίντια (και ανατράφηκε σε ένα βαθμό από αυτά). Όταν ξέσπασε το σκάνδαλο της παιδεραστίας το 1994 νομίζω ότι όλοι εξεπλάγησαν όχι μόνο για την καθεαυτή πράξη αλλά επειδή η ίδια η εικόνα του ίδιου του Τζάκσον στα μίντια ήταν αυτή του παιδιού. Η συλλογική αντίδραση περισσότερο από ο,τιδήποτε άλλο συνοψιζόταν στην εξής σκέψη: «μα πως ένα παιδί μπορεί να κάνει αυτό σε ένα άλλο παιδί;» Τα μίντια φυσικά τον λιάνισαν τα επόμενα χρόνια.  

Η απάντηση του Τζάκσον ήρθε στο Scream (το οποίο συμπεριλαμβανόταν στη συλλογή με τον βαρύγδουπο τίτλο HIStory:Past, Present and Future). Στο Scream βλέπουμε μια πλήρη καταγραφή του κόσμου του Μάικλ Τζάκσον: ένας κόσμος εξωπραγματικός, παιδικός και παιδιάστικος, καταποντισμένος μέσα στον ωκεανό των μίντια ο οποίος αποτελεί μέρος της αφήγησης ενός καπιταλισμού ο οποίος τρώει τα παιδιά του (και τις εικόνες τους) σαν άλλος Κρόνος. O βασιλιάς ήταν γυμνός αλλά κανείς δεν μπορούσε να αποκρυπτογραφήσει και να αφηγηματοποιήσει τη γύμνια με ένα τρόπο ο οποίος θα έβγαζε κάποιου είδους νόημα το οποίο δεν θα έβλαπτε την πρότερη ιστορία του Βασιλιά. Το (αστείο) Bad, το Black and White (το οποίο κατάφερε να πείσει ότι ο Τζάκσον όντως μεταλλασσόταν σε κάτι άλλο) και τα υπόλοιπα χιτ του μέχρι το Scream ήταν ακίνδυνες performances: επρόκειτο περισσότερο για πασαρέλες παραγωγών και σταρ πίσω από τις κονσόλες στα στούντιο ηχογράφησης και στα βιντεοκλιπ με σκοπό να κρύψουν τα νευρώσεις και τα τικ του τραγουδιστή παρά για καλλιτεχνικές προτάσεις. Να μην παρεξηγούμαι: ο Τζάκσον πριν και μετά το Thriller μοιάζει να είναι δύο διαφορετικές προσωπικότητες: πριν έχουμε με ένα καλλιτέχνη ο οποίος πραγματικά δημιουργούσε μανιέρες προς αντιγραφή και φαντασιώσεις στις οποίες θα μπορούσε να επενδύσει το κοινό του, μετά το Thriller ο Τζάκσον έμοιαζε να ζει μέσα σε αυτές τις μανιέρες και τις φαντασιώσεις – ένα simulacrum του προηγούμενου εαυτού μου. 

 Όταν κυκλοφόρησε το Scream τότε φάνηκε ότι ο Τζάκσον ίσως να μιλούσε από καρδιάς για πρώτη φορά εδώ και χρονιά. Μπορεί μουσικά να μην άγγιζε την ιλλιγιώδη αρτιότητα του Billie Jean αλλά για πρώτη φορά εδώ και χρόνια φαινόταν ο Τζάκσον να μιλά  χωρίς μάσκες (του παιδιού-θαύματος που μεγάλωσε, του εκκεντρικού ποπ σταρ, του καταδιωγμένου καλλιτέχνη, του βασανισμένου θύματος/θύτη, του χαϊδεμένου παιδιού της μουσικής βιομηχανίας) και να μιλά πραγματικα. Το τι έλεγε είναι άλλο θέμα. Αλλά αυτή τη φορά αντι να προσποιείται ή να προσπαθεί να μιμηθεί σαν μεγάλο παιδί διάφορες ενήλικες συμπεριφορές όπως έκανε παραδείγματος χάριν στο Remember the time ή στο Dirty Diana μεταξύ άλλων διαφαινόταν θραύσματα πραγματικού συναισθήματος. Κι αυτό όμως θάφτηκε στη συνέχεια κάτω από σταλινικού τύπου διαφημίσεις (τεράστια ομοιώματα του να πλέουν στον Τάμεση και να εγκαθίστανται σε κεντρικά σημεία στις μητροπόλεις του πλανήτη) και έτσι γρήγορα ξαναγυρίσαμε στα ίδια.

Δεν ήμουν ποτε φαν αλλά στην πορεία του Τζάκσον μπορούσες να δεις την εκδίπλωση μιας συγκεκριμένης αφήγησης: την μετάβαση από τη Ντίσκο Αμερική στην Αμερική του Μπρετ Ίστον Έλλις, στην Αμερική των Πύργων από Δολλάρια. Μόνο που αυτό το Αγόρι στον Καθρέφτη δεν είχε ποτέ αποφασίσει να ζήσει στην Αμερική του American Psycho.

This entry was posted in Έξω η ζωή είναι πολύχρωμη, Διερευνητικά, Μουσική, Φαντασμαγορικά and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο Το αγόρι στον καθρέφτη

  1. Ο/Η Tess λέει:

    ah, we like you. Thanks for the comeback.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s