Ποιο είναι αυτό το κορίτσι;

O oδοστρωτήρας που ακούει στο όνομα Madonna έρχεται και από τα μέρη μας και το σινγκλ-προπομπός με τα απειλητικά του πνευστά (4 Minutes) αναγγέλλει ότι κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει το παλαι ποτε Material Girl – ειδικά τώρα που αυτό το κορίτσι γίνεται 50 χρονών. Ποιο είναι αυτό το κορίτσι όμως; Η Madonna αποτελεί ένα ομοίωμα, ένα συνονθύλευμα από εικόνες, χειρονομίες, αποκαλύψεις, εμμονές (αυτό το οποίο με μια γερή δόση ειρωνίας και αυτοσαρκασμού παρουσιάζεται στο Piece of Me της Britney Spears και όχι σε δίσκο της Madonna) – η Madonna περισσότερο από κάθε άλλη τραγουδίστρια της κλάσης της δημιούργησε, εξερεύνησε και υιοθέτησε κάθε γυναικείο πρότυπο και εικόνα. Για αυτό το λόγο, πίσω από την εικόνα της δεν υπάρχει μόνο μία γυναίκα αλλά μια ροή από γυναίκες. Εμπορευόμενη την εναλλαγή των ρόλων, των εικόνων, των ήχων η Madonna έφτιαξε τραγούδια τα οποία αποτελούν πολύ συχνά κοινωνικά κείμενα τα οποία ορίζουν το savoir faire στα πάρτυ: τα Everybody, Get in the Groove, Get Together, Music μεταξύ άλλων μπορεί κανείς να τα εκλάβει και εν είδει μανιφέστου. Όταν η Madonna ποντάρει σε αυτή την πλευρά της (όπως έκανε με το προηγούμενο άλμπουμ της) είναι σαρωτική. Τα πράγματα όμως φαίνεται ότι έχουν δυσκολέψει για εκείνη και όλες τους τραγουδιστές και τραγουδίστριες της κλάσης της: η μουσική βιομηχανία στην παρούσα μορφή πνέει τα λοίσθια και οι πάντες επιχειρούν να βρουν τον ευκολότερο τρόπο για να εδραιώσουν τη θέση τους. Ο καινούργιος δίσκος της Madonna (και της Britney Spears σε μικρότερο βαθμό) είναι δείκτης αυτής της τάσης. Και η κυρία Τσικόνε αρνείται σθεναρά να παραχωρήσει τη θέση της και να αντικατασταθεί με νεότερα μοντέλα. Η Μadonna πουλά ξανά αυτό που πουλά εδώ και χρόνια: την απενοχοποίηση. Αν όμως η αποενοχοποίηση ήταν παλιότερα το συγκείμενο των τραγουδιών της, τώρα αποτελεί απλά το κείμενο τους: έτσι, η αποενοχοποίηση δεν είναι πια το μόνο προϊόν το οποίο πουλά η σύγχρονη ποπ μουσική – ο ίδιος της ο εαυτός, η αυτοαναφορική ένδειξη της ροής του Κεφάλαιου είναι το πλέον μοσχοπουλημένο προϊόν της. Δεν πρόκειται για τα 4 λεπτά που θα σώσουν τον κόσμο αλλά για τα 4 λεπτά που θα μεταμορφώσουν τον κόσμο σε προϊόν, σε (αυτοαναφορική) αναπαράσταση και εξομοίωση: πρόκειται για τα 4 λεπτά που θα επιβεβαιώσουν την ηδονή του υποκειμένου για τον ίδιο του τον εαυτό. Η επιθυμία (βασικό συστατικό της αφήγησης του ποπ, του λαϊκού τραγουδιού) δεν εξερευνάται πλέον ως δείκτης της συστασης του υποκειμένου αλλά ως δείκτης της καπιταλιστικής ροής η οποία συνθέτει το υποκείμενο.

Κατά μια έννοια όμως, η Madonna έχει ήδη παραχωρήσει τη θέση της: υπάρχουν άλλοι ποπ ταγουδιστές οι οποίοι διερευνούν την επιθυμία για το Άλλο, την επιθυμία η οποία αναστατώνει την ομοιόσταση της ιδέας του εαυτού. Το Who’s That Girl? της Robyn είναι μια θαυμάσια διερεύνηση της επιθυμίας στο ποπ τραγούδι: ποιος είναι αυτός ο Άλλος που θέλει ο άλλος και ο οποίος δεν είναι ποτέ εμείς; Η επιθυμία η οποία συγκρούεται με την επιθυμία με το φαντασιακό, με το άπιαστο: «ποιο είναι αυτό το κορίτσι που νομίζεις ότι αγαπάς;» ρωτά η αφηγήτρια. «Δεν μπορεί να υπάρξει τέτοιο κορίτσι» το οποίο θα μπορέσει να αγαπήσει ο αγαπημένος της αφηγήτριας. Το μη-δυνατό ως φαντασιακός χώρος της επιθυμίας: αυτό είναι ίσως το κύριο συστατικό κάθε λαϊκής (ποπ) αφήγησης.

This entry was posted in Έξω η ζωή είναι πολύχρωμη, Μουσική and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 απαντήσεις στο Ποιο είναι αυτό το κορίτσι;

  1. Ο/Η the editor λέει:

    εγώ βλέπω άλλα πράγματα σε αυτούς τους στίχους. βλέπω την αγωνία απέναντι στον ετεροκαθορισμό της γυναίκας (όλα αυτά που υποτίθεται είναι τα κορίτσια-ρόλοι που προβάλλονται από τα πρότυπα) και μια μικρή αντίσταση (δεν είμαι έτσι!) στην πορεία ενός αγώνα ταύτισης με αυτά τα πρότυπα που οι περισσότερες γυναίκες ακολουθούν σήμερα θεωρώντας τα ως κομμάτι της «φύσης» τους (όμορφες, γλυκές, χαρούμενες, ανάλαφρες και σέξυ). «Δεν είμαι όπως με έχουν φτιάξει», είναι σαν να λέει. Στο τέλος μάλιστα καλεί τον αγαπημένο της να αλλάξουν ρόλους. Μόνο που η συνειδητοποίηση είναι ατομική υπόθεση και νομίζω πως από πολύ κόσμο βιώνεται σαν τέτοια. Αλλιώς θα είχαμε έκρηξη της φεμινιστικής πρακτικής και θεωρίας σε μια εποχή που το έχει τόση ανάγκη.

  2. Ο/Η polleslexeis λέει:

    H Robyn. όπως και η Μadonna πολύ πριν από εκείνη, προσεγγίζουν τη θηλυκότητα σαν μια σειρά από ρόλους και περσόνες – εκεί όμως όπου η Μ. στην αρχή της καριέρας της ήταν ιδιαίτερα επιθετική στον τρόπο με τον όποιο όριζε και αναπαριστούσε την έννοια του θηλυκού, η Robyn προσεγγίζει το ίδιο ζήτημα με ένα πιο «μαλθακό» τρόπο: ακόμη και η πρόσκληση να αλλάξουν ρόλους αποτελεί εν τέλει ένα απλό παιχνίδι ετεροκαθορισμού. Ένα παιχνίδι το οποίο μπορεί να συμβάλλει στην κατανόηση και προσέγγιση του Έτερου, αλλά τίποτε παραπάνω από παιχνίδι. Για να ανοίξω κι άλλο το «πεδίο» των συγκρίσεων, η Grace Jones πχ καθορίζει και αναπαριστά τη θηλυκότητα της με ένα τρόπο πολύ πιο επικίνδυνο (και παραβατικό) από τις δύο αυτές τραγουδίστριες οι οποίες απλά παίζουν με τους αρχετυπικούς ρόλους ενός στρέιτ ζευγαριού. Η Cindy Sherman παίζει με τα γυναικεία αρχέτυπα και την διαδικασία κανονικοποίησης της θηλυκότητας με ακόμη πιο ακραίο τρόπο: οι φωτογραφίες με τα διαμελισμένα γυναικεία σώματα δεν προκαλούν φρίκη μα τραβούν την προσοχή στην κατασκευή της γυναικείας περσόνας. Η Amos περσι με το American Doll Posse και με το Strange Little Girls το 2001 επίσης έπαιξε με τα γυναικεία πρότυπα και τις διαδικασίες ετεροκαθορισμού και κανονικοποίησης (περισσότερο με το δίσκο του 2001). Η συνειδητοποίηση για την οποία μιλάς είναι δύσκολη σε μια εποχή όπου η εκπαίδευση και η ελευθερία της σκέψης και της έκφρασης ρυθμίζονται και καθορίζονται από επιτροπές οι οποίες ρέπουν προς την ακροδεξιά και την μισαλλοδοξία.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s