«Η δική μου Αθήνα» (;)

Το φύλλο της Athens Voice το οποίο κυκλοφόρησε την προηγούμενη εβδομάδα είναι επετειακό: η εφημερίδα κλείνει τρία χρόνια κυκλοφορίας. Να τα χιλιάσετε παιδιά! Το επετειακό τεύχος έχει σχετικό αφιέρωμα για την πρωτεύουσα με τον τίτλο «Η δική μου Αθήνα». Το αφιέρωμα κοσμείται από μια ολοσέλιδη εικονογράφηση του Κωνσταντίνου Κακανιά στο γνωστό του ύφος αλλά και από μια πολύ ωραία (και πολύ χαρακτηριστική) φωτογραφία της Ομόνοιας του 1992 δια χειρός Σπύρου Στάβερη.

Οι συντάκτες της A.V. ζήτησαν λοιπόν από επώνυμους και μη Αθηναίους να τους περιγράψουν με δύο (ή και περισσότερες) γραμμές τη «δική» τους Αθήνα. Οι περιγραφές ως επί το πλείστον δεν ξεφεύγουν του γλαφυρού διπόλου του αστικού χώρου: η πόλη ή είναι μια παραμυθένια χώρα η οποία περιμένει να την ανακαλύψεις ή μια κόλαση η οποία έχει καταπιεί αμάσητους τους κατοίκους της. Είναι ενδιαφέρον πάντως πως η πόλη στις περισσότερες εμπειρίες-αφηγήσεις της αστικής ζωής αποκτά θηλυκή υπόσταση συνοδευόμενη από μια ακατανίκητη και ακατανόητη έλξη-σαγήνη. Αυτό φυσικά δεν συμβαίνει μόνο στο εν λόγω αφιέρωμα αλλά και σε λογοτεχνικά κείμενα: οι Αόρατες Πόλεις του Καλβίνο, παραδείγματος χάριν, είναι όλες γένους θηλυκού- γυναίκες οι οποίες περιμένουν τον άνδρα εξερευνητή να τις ανακαλύψει, να τις κατακτήσει και (ίσως) να τις αποκρυπτογραφήσει.

Ανάμεσα στις περιγραφές στο αφιέρωμα της A.V. υπάρχουν και δυο-τρεις ενδιαφέρουσες καταγραφές της αστικής εμπειρίας. Μια προέρχεται από ένα φοιτητή ο οποίος περιγράφει το κέντρο της Αθήνας ως απροσπέλαστο φρούριο: το κέντρο και οι δρόμοι οι οποίοι το ενώνουν με την υπόλοιπη Αθήνα είναι μονίμως φραγμένοι. Tο κέντρο είναι σαν να επιθυμεί να αποτελεί ένα κράτος εν κράτει. Ενδιαφέρον. Το κέντρο ζει στους δικούς του ρυθμούς και χρόνους.

Η Sadhazinia των Active Member μας ζωγραφίζει μια περισσότερο ιμπρεσιονιστική Αθήνα: «Η Αθήνα είναι για μένα μια παράξενη βόλτα σε ένα τόπο κουρασμένο από τους ανθρώπους του». Η Αθήνα της Sadhazinia είναι μια πόλη που πνέει τα λοίσθια: η βόλτα στην Αθήνα είναι σαν μια ακόμη βόλτα μετά το τέλος (το τέλος τίνος πράγματος, όμως;). Για να είμαι ειλικρινής, η Αθήνα της Sadhazinia με «έστειλε» στον πίνακα του Seurat «Un dimanche après-midi à l’Ile de la Grande Jatte». seurat-sunday_grande_jatte.jpg Ίσως ως αντίστιξη- ίσως και όχι. Οι τέλεια στιλιζαρισμένες μορφές του Seurat μοιάζουν σαν να αντιστέκονται στο χάος και στη ροή του χρόνου. Όλα φαίνονται σταθερά στη ροή του χρόνου. Κι όμως: ο πίνακας είναι ζωγραφισμένος με τη μέθοδο του pointillism– το μάτι του θεατή συνθέτει την εικόνα που βλέπει ανάλογα με την απόστασή του από τον πίνακα. Οι κουκίδες οι οποίες συνθέτουν τον πίνακα προσφέρουν μια διαφορετική θέαση καθημερινών, συνηθισμένων σκηνών. Είναι καθαρά θέμα οπτικής γωνίας. Το ίδιο συμβαίνει και με την Αθήνα- την ιδέα της οποιαδήποτε πόλης. Η αντίληψη σου είναι άμεσα εξαρτώμενη από το σημείο στο οποίο βρίσκεσαι. Θυμάμαι να περπατάω γύρω στις 9 το βράδυ τα Χριστούγεννα του 2003 στο Θησείο- συνάντησα κοντά στο σταθμό του Θησείου έναν άστεγο να κυκλοφορεί φορώντας ένα τεράστιο τσουβάλι για πανωφόρι. Μου θύμησε την εμφάνιση του Πλούτου του Αριστοφάνη από τη σπηλιά του: επιβλητικός, τεράστιος. Ο άνθρωπος αυτός δεν ξέρω τι έχει απογίνει αλλά ήταν εκείνη τη στιγμή μέρος μιας αστικής μυθολογίας- όπως ο άστεγος που ακολουθεί ο Φίλιππος Κουτσάφτις στην Αγέλαστη Πέτρα. Ξαφνικά αυτοί οι άνθρωποι (και τα ίχνη τους) χάνονται.

Η Αθήνα που περιγράφει η Sadhazinia έχει εντοπισθεί και από άλλους ομότεχνους της. Το Σαμποτάζ και οι Μάσκες Ηλίου της Λένας Πλάτωνος αποτελούν λεπτομερείς καταγραφές της ζωής στην Αθηνα. Το χαρακτηριστικό σαββατιάτικο απόγευμα στην Αθήνα όπως το περιγράφει η Πλάτωνος στο «Διάλειμμα το Σάββατο» («Τώρα είμαι στη μέση του δρόμου. Ησυχία. Εντελώς. Απογευματινός ήλιος, αλλά πίσω από τα σπίτια και τους κήπους. Στέκομαι. Είμαι σε τέλεια αρμονία. Δεν έχω καμία υποχρέωση, και κανένας δεν έχει καμία υποχρέωση απέναντι μου.») συνυπάρχει στο ίδιο (αισθητικό) σύμπαν με τον πίνακα με τον Seurat. Στο μυαλό μου οι φωτοσκιάσεις στον πίνακα του Seurat και η άρθρωση της Πλάτωνος στο κομμάτι επιτυγχάνουν το ίδιο αποτέλεσμα: φωτίζουν μια ιστορία η οποία θα τελειώσει σύντομα γιατί θα αλλάξουμε εμείς οι ίδιοι. Σε λίγο η βόλτα θα τελειώσει και όλοι θα φύγουν να πάνε σπίτια τους. Τα ομπρελίνα και τα φουρώ των κυριών, το στιλιζάρισμα των μορφών και των χρωμάτων στον πίνακα του Seurat εν τέλει διαβρώνονται και ξεθωριάζουν με τον πάροδο του (αστικού) χρόνου- μόνο μέσα στον πίνακα είναι ασφαλείς. Εκεί περιμένουν τους επόμενους θεατές οι οποίοι θα ζωντανέψουν ξανά εκείνη την κυριακάτικη βόλτα.

This entry was posted in Διερευνητικά, Εμείς και ο κόσμος. Bookmark the permalink.

Μία απάντηση στο «Η δική μου Αθήνα» (;)

  1. Ο/Η Tess λέει:

    Τι ωραίο, ευχαριστούμε.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s