Συνειρμικά:

Δουλεύοντας τα κείμενα για την πόλη διαβάζω και ξαναδιαβάζω διάφορα πράγματα που έχουν γραφτεί για το θέμα. Το κοινό σημείο σε όλα αυτά τα κείμενα είναι η προσπάθεια τους να αιχμαλωτίσουν κάτι (μια εσάνς που θα λέγανε οι παλιότεροι) από την ατμόσφαιρα της πόλης- ο Σεφέρης ήξερε καλά τι έλεγε όταν έγραφε για τις Έξι Νύχτες στο ημερολόγιο του ότι το κεντρικό θέμα του μυθιστορήματος δεν είναι τα πρόσωπα της αφήγησης και τι τους συμβαίνει αλλά «η αρρώστια της Αθήνας». Εβδομήντα (πάνω-κάτω) χρόνια μετά την πρώτη γραφή των ‘Εξι Νυχτών ο Iain Sinclair, ο κατεξοχήν στυλίστας της σύγχρονης βρετανικής (πειραματικής) πεζογραφίας, έκανε μια σειρά από μνημειώδεις περιπάτους στο Λονδίνο με σκοπό να ανασύρει στην επιφάνεια τα λανθάνουσα ρεύματα τα οποία συνθέτουν την ατμόσφαιρα της βρετανικής πρωτεύουσας:

«The notion was to cut a crude V into the sprawl of the city, to vandlaise dormant energies by an act of signmaking. To walk out from Hackney to Greenwich Hill, and back long the River Lea to Chingford Mount, recording and retrieving the meddages on walls, lamppsots, doorjambs; the spites ans spasms of an increasingly deranged populace» (Iain Sinclair, Lights out for the Territory)

Ο περίπατος και η χαρτογράφηση του αστικού χώρου η οποία συνεπάγεται αυτού του περίπατου διαφαίνεται σαν μια πράξη βίας, μια πράξη βανδαλισμού στο σημείο όπου τέμνονται το εσωτερικό και το εξωτερικό, η φαντασία (ή η φαντασίωση) και η πραγματικότητα: η χαρτογράφηση κάνει απτό και συγκεκριμένο αυτό το οποίο υπάρχει εκεί έξω. Ο χάρτης δίνει τα κλειδιά για την περιήγηση στο γνωστό-άγνωστο χώρο που μας περικλείει Η τεράστια έρημος στο «πίσω μέρος» (το λεγόμενο outback) της εκπολιτισμένης Αυστραλίας είναι το μέρος όπου δημιουργήθηκε ο κόσμος σύμφωνα με την παράδοση των Αυστραλών ιθαγενών. Ο Τσάτουιν έγραψε ένα βιβλίο με αυτό τον τίτλο (The Songlines)- αγόρασα το συγκεκριμένο βιβλίο στο αεροδρόμιο πριν οχτώ περίπου χρόνια και αν θυμάμαι καλά το διάβασα μέσα σε μια μέρα προσπαθώντας μαζί με τον Τσάτουιν να αποκρυπτογραφήσω αυτό το μυστήριο: πως είναι δυνατόν να δημιουργείται ένας ολόκληρος απτός κόσμος μέσα από μια αφήγηση; (Ήταν η εποχή που πίστευα στις μεταφυσικές ιδότητες της Λογοτεχνίας αλλά αυτό είναι μια άλλη συζήτηση) . Οι Αυστραλοί ιθαγενείς (οι λεγόμενοι Αβορίγινες) θεωρούν ότι ο κόσμος έχει δημιουργηθεί και ορίζεται από songlines, από τραγούδια που ορίζουν (άρα, δημιουργούν) συγκεκριμένους χώρους και σημεία. Κάποιος δεν μπορεί να περάσει από το ένα σημείο στο άλλο αν δεν γνωρίζει το τραγούδι που χρησιμοποιήθηκε για να δημιουργηθεί το συγκεκριμένο σημείο του κόσμου. Η γνώση αυτή είναι ταυτόχρονα πράξη συμμετοχής στη δημιουργία (του κόσμου) αλλά και ένδειξη σεβασμού στις λανθάνουσες ενέργειες οι οποίες συνθέτουν τον κόσμο. ‘Οταν οι Στέρεο Νοβα τραγουδούν για την Αθήνα στα «Προάστια» ή στον «Εξώστη», αποτυπώνουν και αιχμαλωτίζουν μια συγκεκριμένη στιγμή στην ατμόσφαιρα της Αθήνας- ο Κ.Β., ο Μ.Δ. και ο Α.Π. ζουν αυτή την Αθήνα και την αναπνέουν μέσα από τα συνθεσάιζερ τους. Η επανάληψη του στίχου «Σάββατο βράδυ Σάββατο βράδυ» γίνεται ένα mantra, ένα songline το οποίο ενώνει όλους τους clubbers των αρχών της δεκαετίας του 90. Οι μεταλλαγμένοι απόγονοι των beats του Computer World των Kraftwerk πίνουν καφέ στο Μπουρνάζι και καβαλάνε το αυτοκίνητο και διασχίζουν την Πειραιώς και την Λεωφόρο Καβάλας. Με ένα άλλο τρόπο, ο Uri Caine διασχίζει τα σοκάκια και τους δρόμους της Νέας Υόρκης στο Sidewalks of New York επιχειρώντας να αναπαραστήσει με ηχητικά μέσα μια Νέα Υόρκη των δεκαετιών 1920 και 1930 – και τα καταφέρνει: με τα τραγούδια της εποχής του Tin Pan Alley ανασύρεται η ηλεκτροκλασσική φαντασίωση μιας εκλεπτυσμένης Νέας Υόρκης την οποία πλησιάζει ταχύτατα το οικονομικό κραχ. Ο Fennesz στο Venice (επ)ενδύει με το λάπτοπ του την πραγματική διάβρωση της πόλης της Βενετίας : τα προσεκτικά συναρμολογημένα (και ακόμη πιο προσεκτικά παραμορφωμένα) ηχοτοπία του μας φέρνουν πρόσωπο με πρόσωπο με την κατάρρευση μιας ιστορικής πόλης, ίσως και της ίδιας της Ιστορίας. Λίγο πριν την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων ο Fennesz το 2001 είχε κυκλοφορήσει το Endless Summer όπου είχε επιχειρήσει να αποδομήσει τα τραγούδια των Beach Boys στα εξων συνετέθησαν. Ο δίσκος επιχειρεί να αποδομήσει ολοκληρωτικά τα καλοκαιρινά ποπ τραγούδια και να τα ανασυνθέσει σε μια καινούργια μορφή: είναι λίγο σαν να βλέπεις παλιές φωτογραφίες από καλοκαιρινές διακοπές και να μην αναγνωρίζεις ποιος είναι ποιος… Ο δίσκος είναι εκπληκτικός αλλά μετά τα γεγονότα της 11/9 αποκτά μια έπιπλεον σημειολογική επίστρωση: ο ύστατος αποχαιρετισμός του καλοκαιριού στις παρυφές μιας πόλης η οποία εκτείνεται σε ολο τον πλανήτη.

 

This entry was posted in Διερευνητικά, Εμείς και ο κόσμος. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s